Cây cà phê, một trong những loại cây trồng công nghiệp quan trọng, lần đầu tiên được đưa vào Việt Nam vào thế kỷ 19 trong bối cảnh đất nước chịu sự ảnh hưởng của các thế lực thực dân. Sự hiện diện và phát triển của cây cà phê ở Việt Nam phản ánh không chỉ sự khai thác kinh tế của các cường quốc thuộc địa mà còn sự tiếp nhận và thích ứng của các khu vực khác nhau trong nước đối với cây trồng này. Bài viết sau đây Đông Sơn sẽ giúp bạn hiểu hơn về lịch sử cây cà phê tại Việt Nam:
Bắc Kỳ (Miền Bắc):
Vào khoảng năm 1886, Benjamin Balansa, một nhà thực vật học người Pháp, đã thực hiện việc trồng thử nghiệm cây cà phê Arabica tại khu vực núi Ba Vì. Sự triển khai này được thực hiện theo chỉ đạo của Toàn quyền Lưỡng Kỳ, Paul Bert. Anh em nhà Marius Borel, vào năm 1886 – 1887, đã bắt đầu trồng cà phê dưới chân núi Ba Vì, Sơn Tây. Sự phát triển mạnh mẽ của cây cà phê tại Bắc Kỳ được minh chứng rõ ràng khi đến năm 1924, diện tích trồng cà phê đã mở rộng ra hàng nghìn hecta, cho thấy sự thích ứng và phát triển mạnh mẽ của ngành cà phê trong khu vực này.
Nam Kỳ (Miền Nam):
Theo các tài liệu từ niên giám cũ trên Gallica (xuất bản năm 1870-1871), cho thấy cà phê đã xuất hiện tại Nam Kỳ từ rất sớm bằng việc ghi nhận nhập khẩu cà phê vào Nam Kỳ, có 8 quán cafe tại Sài Gòn và một số nơi trồng cà phê như Hà Tiên, Kiên Giang, các cá nhân trồng cà phê như ông Agaisse ở Đồng Tháp và ông Blanchy ở Bình Dương là minh chứng cho sự phát triển của cà phê tại khu vực này. Đồng thời, nhiều tờ báo của Pháp như “Voyage en Cochinchine pendant Les années 1872-73-74″ và “La Cochinchine Française” lúc đó cũng cung cấp cái nhìn sâu sắc về việc cà phê trở thành một phần quan trọng trong đời sống và kinh tế của Nam Kỳ.
Trung Kỳ (Miền Trung):
Theo báo cáo của Phó Tổng đốc Quảng Bình vào những năm 1860, một linh mục châu Âu đã mang hạt giống cà phê đến và bắt đầu canh tác tại khu vực này. Do đó, có thể xác định rằng việc trồng cà phê ở Trung Kỳ đã bắt đầu sớm nhất vào năm 1856, hoặc muộn nhất là năm 1867.
Tổng thể, lịch sử cây cà phê tại Việt Nam là một câu chuyện đa dạng, với sự hiện diện và phát triển của loại cây này ở ba khu vực hành chính khác nhau vào các thời điểm khác nhau. Sự phân bố và mở rộng của cà phê không chỉ phản ánh sự ảnh hưởng của các thế lực thuộc địa mà còn cho thấy khả năng thích ứng và phát triển của cây cà phê trong điều kiện địa lý và khí hậu đa dạng của Việt Nam.
